25 Eylül 2012 Salı

Öğrenim Tasarımı

Başlık biraz teknik gözüküyor. Aslında tanım dokümanı “spesifikasyon” ifadesinin yerine konulmuş bir karşılık. Belki o şekilde kullanılırsa daha anlaşılır olur ama şimdilik konumuz ifadeler değil, teknik olarak bir öğrenim tasarımının makinalar tarafından da anlaşılabilecek şekilde nasıl ifade edilebildiğini ve bu konuda yapılan çalışmaları özetlemek.
Bu yazımda, online eğitim konusunda bir çok kapsamlı çalışma yapan ve SCORM’un da aralarından bulunduğu bir çok doküman yayınlayan IMS’in Öğrenim Tasarımı (ÖT) Standartı dokümanını temel alacağım.
IMS’in ÖT standardı, Hollanda Açık Üniversitesi tarafından geliştirilen EML (Educational Modelling Language) dokümanını temel alır. Üniversite artık kendi tanımını geliştirmeyi bırakmış IMS’e destek vermeye başlamıştır.
IMS, bu dokümanını Ocak 2003 yılında yayınladı. Dokümanın amacı, kendi deyimleri ile “Eğitsel stratejiyi, tutarlı ve makinalar tarafından okunabilir bir şekilde tanımlamaktı”. Burada eğitim stratejisi denilen şey aslında bir eğitimin uygulanması senaryosudur. Eğitim tasarımı standardına uyan bir eğitim tasarımı, online olarak öğrencilere sunulabilir ve yapı bozulmadan bir sistemden başka bir sisteme taşınabilir. Standart, pedagojik unusurlara karşı şeffaftır. Bu sayede farklı pedagojik model veya öğrenim yaklaşımları uygulanabilir. Kabaca, bu standart ile öğrenim faaliyeti içinde bulunan kişilerin çeşitli malzeme (kaynak) ve servisleri nasıl kullanacağı ve bu malzeme ve servisler arasındaki ilişki tanımlanır.
Bir eğitim senaryosunun tanımlanabilmesi için standart çeşitli kavramlar geliştirmiştir. Bunlar:
Roller (roles): Kişilerin görev tanımı nedir?,
Aktiviteler (activities) :Bu kişiler ne yaparlar?,
Servisler (services): Nerede yaparlar?,
Öğrenim nesneleri (learning objects): Ne ile yaparlar?
ÖT Ne İçin Kullanılabilir?
Bu tanım sayesinde farklı öğrenim modelleri tanımlanabilir ve uygulanabilir. Örneğin, grup çalışması veya birlikte öğrenme.
Birden fazla öğrenciyi ve rolü çoklu öğrenci modelinde tanımlar veya sadece tek öğrencilik aktiviteleri destekler
İçeriğin birlikte kullanıldığı durumlarda koordinasyonu sağlar
Değişik eğitim sunum modellerini destekler. Online, sınıf içi veya karma model.
Tanımladığı unsurlar sayesinde tutarlı bir takip, raporlama, performans analizi v.b. ‘ye olanak sağlar.
ÖT Nasıl Çalışır?
Öğrenim tasarımında eğitim senaryosu bir tiyatro oyunu senaryosunda olduğu gibi düşünülmüş ve bir çok ifade de tiyatro oyunundan alınmıştır. Play (oyun), act (perde, rol yapma) vb.
Her oyun bir dizi perdeden oluşmuştur. Her perdede oyuncuların çeşitli rolleri oynaması gerekir. (Örneğin, öğretmen, öğrenci, danışman rolleri ve bu rollerin yapmaları gereken işler)
Bu rolleri oynayan oyuncular çeşitli aktiviteleri yerine getirirler. Örneğin bir öğretmenin aktivitesi öğrencilere ödev vermek, öğrencilerin aktivitesi bu ödevi yapmak ve sonra da öğretmenin aktivitesi de bu ödevleri değerlendirmek olarak tanımlanabilir.
Her rol kendi servisleri (örneğin sohbet aracı, tartışma listesi, sanal sınıf araçları vb) ve öğrenim hedefleri ile tanımlanır.
Bir perde, tüm rollerin yapması gereken tüm aktiviteler tamamlandığında tamamlanmış sayılır. (burada istenirse zaman sınırı tanımlamak da mümkün olabilir)
Bir perde tamamlandığında bir sonraki perde başlar. Tüm perdeler oynandığında Öğrenim tasarımı da tamamlanmış olur.
Teknik olarak XML temellidir. Yukarıdaki tanımların yapılabilmesi için standart olarak XML etiketleri ve özellikleri belirlenmiş ve bunların nasıl organize olacağı tanımlanmıştır.
ÖT, başka bir çok standartla birlikte, o standardı geliştirecek veya tamamlayacak şekilde kullanılabilir.
Daha fazla bilgi almak için:
Burak Yücelyiğit

Hiç yorum yok: