4 Eylül 2012 Salı

E-Öğrenme İçeriklerinde “İletişim” ve “Tasarım” Kavramı

İletişim Nedir?
Sözel ve görsel bilgilerin, iki sistem arasındaki akışı olarak tanımlayabileceğimiz iletişim, insanı uzak ve yakın çevresine bağlayan bir halkadır. Genel anlamda iletişimin gerçekleşmesi için iki sistem gereklidir. Bu sistemler, iki insan, iki hayvan, iki makine ya da bir insan bir makine vb. gibi sistemler olabilir. Nitelikleri ne olursa olsun iki sistem arasındaki bilgi alışverişini “iletişim” olarak kabul edebiliriz.
İyi bir ahçının, yapacağı yemeğin malzemelerini iyi tanıması gerektiği gibi, Bir iletişim tasarımcısının da iletişim sürecindeki parçaları bilmesi gerekir.
İletişim süreci beş unsur ve aşamadan oluşur:
Gönderici»Mesaj»İletişim Aracı»Alıcı»Göndericiye Geribildirim
Bilgisayar ortamında sunulan eğitimlerdeki iletişim sürecine baktığımızda da yukarıda sözü edilen beş unsurun yerlerine, aşağıdaki ifadeler gelebilir.
BilgisayarDers İçeriğiGörseller...KullanıcıEtkileşim
Gönderici»Mesaj»İletişim Aracı»Alıcı»Göndericiye Geribildirim
İletişimin bu beş aşamasının herhangi birinde yaşanan problemler sürecin tamamlanamamasına ve iletişimin sağlıklı gerçekleşmemesine yol açar.
İletişim yeteneklerinin çoğu sonradan öğrenilir. Örneğin Japonya’da doğan bir bebek Türkiye’de büyüdüğünde bir Japon gibi değil, bir Türk gibi iletişim kurmayı öğrenecektir. İletişimin nasıl kurulacağını öğrenmek için yine iletişim kurulur. Bu tür iletişim etkinlikleri, anne-baba, arkadaş çevresi sayesinde şekillenir.
İletişim aslında bir çeşit düellodur. İletişim medyaları, bireyleri sürekli cezbetmek ve kendi alanları içinde tutmak için mücadele verirler ve bu amaç doğrultusunda da mesajlar gönderirler. İletişim organları, bir çok mesaj arasından sadece birini seçecek bireyi ayartmak için zorlu bir mücadele içindedirler. Aslında hiç bir izleyici aynı anda bir kaç mesajı aynı düzeyde algılayacak yetiye sahip değildir. Dışarıdan gelen mesajların bir kısmı reddedilirken bir kısmı da kabul görerek hafızalarımızda ve hatta davranışlarımızda kendilerini gösterirler.
Grafik İletişim Nedir?
Grafik, görsel olarak algılanan şeylerle yani görüntülerle ilgili bir kavramdır. İletişim de her türlü bilginin insanlar arası alışverişidir. Bu durumda grafik iletişim, görüntülerden oluşan bilgilerin değiş-tokuşu olarak tanımlanabilir.
İletişim yöntemi ya da aracı, farklı gereksinimlere bağlı olarak değişebilir. Örneğin bazı durumlarda yeterli olmasına rağmen, sözlü iletişim sınırlı bir iletişim aracıdır. Sözlü iletişim sırasında yanlış anlamalar olabilmekte ve kelimeler, düşünceler kolaylıkla unutulabilmektedir. Çünkü sözlü iletişimde fikir ve düşünce alışverişini olanaklı kılacak bir kayıt söz konusu değildir. Bir düşünce ve kavramın kaydedilebilmesi için bir grafik iletişim sisteminin kurulmuş olması gerekir. Gelişmiş ya da gelişmekte olan ülkelerde grafik imgeler önemli ve sürekli bir yere sahiptirler. Yazılar, resimler ve fotoğraflar başlıca grafik iletişim araçlarıdır.
Bir mesajın, açık, ekonomik ve estetik bir yolla iletilmesi grafik iletişimin başlıca amacı ve başarı kriteridir. Burda “ekonomik” kelimesiyle ifade edilmek istenen mesajın, mümkün olduğu kadar az elemanla iletilebilmiş olmasıdır. (Simple is the best) Bu aynı zamanda iletişimin ve grafik tasarımında temel kurallarından birisidir. Her grafik unsur, mesajın etkisini arttıracak şekilde tasarlanmalıdır.
Günümüz insanının çoğu hayati etkinlikleri, grafik imgelerle iletişim kurabilme yeteneklerine bağlıdır. Yaşadığımız dünyada bilgiler, kitap gazete, dergi, afiş, broşür ve diğer görsel araçlarla okuyucuya ya da izleyici kitlesine ulaşır. İlk kez gittiğimiz yerleri haritalar sayesinde tanırız. Diş macununu el kreminden ayırt etmek için ambalajındaki yazı, resim ya da fotoğraflardan oluşan görsel bilgilere bakarız, tek yönlü, çift yönlü yolları, erkekler, kadınlar tuvaletini, ya da park edemeyeceğiz yerleri yine grafik imgelerin yol göstericiliği ile öğreniriz.
Tasarım Nedir?
Kelime olarak günümüzde oldukça sık kullanılan ve farklı disiplinler için bile benzer süreçler içeren bu kavram için birden fazla tanım yapılabilir;
  • Tasarım, gerekli olanın araştırılmasıdır.
  • Tasarım, belirli bir amaç gözeten yaratıcı bir eylemdir.
  • Tasarım, zeka ve sanatsal yeteneğin ortak bir ürünüdür.
  • Tasarım, bir problemin çözümü demektir.
Değişik disiplinlerde çalışan tasarımcıların mutlaka sanatsal yeteneğe sahip olmaları gerekmemektedir. Tasarım çok kesin ama aynı zamanda da karmaşık bir yapıya sahiptir. Ancak bir planlamanın olduğu yerde bir tasarım olgusundan söz edilebilir. Örneğin akşam yemeği yemek için hazırladığımız sofrada bile, tasarımla ilgili bazı sorulara yanıt bulmak zorunda kalabiliriz.
Bütün sanatların temelinde bir tasarım olgusu bulunmaktadır. Tasarlama eylemi, oluşturulacak yapının organizasyonu ile ilgili her türlü faaliyeti içerir.
Grafik Tasarım Nedir?
Grafik tasarım, görsel bir iletişim sanatıdır. En temel işlevi de bir mesajı iletmektir. Aslında her grafik tasarım ürünü, doğru ve etkili iletişim kurabilme gücü ile değerlendirilmelidir. İletişim, grafik tasarımın varolma sebebidir.
“Grafik tasarım” terimi ilk kez 20. yüzyılın ilk yarısında metal kalıplara oyularak yazılıp, çizilen ve daha sonrada çoğaltılan görsel malzemeler için kullanılmıştır ve teknolojinin gelişmesiyle bilgisayar dünyasında da yerini almıştır.
Tasarım bir problemin çözümü demektir. Grafik tasarım da iki boyutlu yüzeylerdeki problemlerin çözümüyle ilgilenir. Tasarımcı için tek bir çözüm yoktur; bir çok çözüm vardır. Başka bir deyişle, bir grafik tasarım problemi çözümü için hiç bir zaman tek doğru yoktur.
Tasarım asla model, kalıp yapmak ya da süsleme yapmak değildir. Tasarım, kendi içinde bir yapıya ve bu yapının arkasında da bir planlamaya sahip olmalıdır.
Grafik tasarımcı, sanat yapmayı hedeflemez, ama etkili bir iletişim için sanatsal ifade biçimlerinden sürekli faydalanır.
Bige Çetinoğlu

Hiç yorum yok: