7 Mayıs 2013 Salı

e-Learning Ölçme ve Değerlendirme Sistemleri


Bu yazıda e-Learning modelinde değerlendirme öğelerini ve bu öğelerin eğitimdeki yeri ve önemini birlikte inceleyeceğiz.

Ölçme ve Değerlendirme Sistemleri

Öğrenciler açısından zaman zaman heyecan ve korku verici olsa da, ölçme ve değerlendirme sistemleri, bireylerin öğrenme etkinlikleri içerisinde önemli bir yere sahiptir. Üstelik eğitim süreci sonunda, eğitim alan bireylerinin durumlarının belirlenmesi ve eksikliklerin anlaşılması, kurumsal e-Learning yapılanması ve stratejileri için de önemli geri bildirimler sağlamaktadır.


Ölçme ve değerlendirme kavramları birbirleri ile birlikte kullanılan ve birlikte anlam kazanan kavramlardır. Ölçme işlemi ile bireylerin eğitim ile kazandıklarını ifade edilirken, değerlendirme işlemi ile elde edilen ölçme sonuçlarının bir anlam kazanması sağlanmaktadır.
Gerek eğitsel içerik tasarımında, gerekse kurumsal e-Learning yapılanmasında değerlendirme sonuçlarının önemi çok büyüktür. Ölçme ve değerlendirme sistemleri, sınavları, verilen ödevleri, alıştırmaları kısaca eğitim ile ilgili tüm değerlendirme yöntemlerini kapsamaktadır.
Söz konusu sistemlerin öğrenme sürecindeki önemini daha iyi görebilmek için, daha geniş anlamı ile "İnsanlar nasıl öğrenir?" sorusunun cevabına göz atalım. Tüm hayatımız boyunca nasıl öğrendiğimizi hiç düşündünüz mü?
İşte cevaplardan bazıları:
  • Dinleyerek,
  • Tavsiye, yönlendirme ve eleştirilerle,
  • Okuyarak,
  • Vaka çalışmalarını inceleyerek, dinleyerek,
  • Araştırma yaparak ve keşfederek,
  • Tartışarak ve
  • Bilgimizi pratiklerle, problem çözme vb. yöntemlerle test ederek.
Ölçme ve değerlendirme sistemleri, öğrenmenin ayrılmaz bir parçası olarak eğitimlerde öğrenilen kavramları ve kazanılan yetkinlikleri test etmekte ve değerlendirmektedir. Bu yolla bireylere etkin öğrenmede önemli faydalar sağlamaktadır. Sınavlar ve benzeri ölçme ve değerlendirme sistemleri, eğitim alan kişilere öğrendiklerini, edindikleri yetkinlikleri/davranış biçimlerini uygulama şansı sunmaktadır. Dikkatli ve iyi tasarlanmış testler, eğitim ile kazanılan gelişmenin en doğru ve güvenilir şekilde takip edilmesini sağlayacaktır.

Internet Ortamında Testler

e-Learning uygulamalarında, gerek İnternet ve gerekse kurum şirket ağlarında yapılan testlerin bilgiyi, yetkinlikleri ve davranış değişikliklerini test etmede son derece etkin ve maliyeti düşük bir yol sunduğu anlaşılmıştır. Yapılan uygulamalar, kişilerin İnternet ortamındaki test sonuçları ile sınıf ortamındaki test sonuçlarının hemen hemen aynı olduğunu ve kişilerin İnternet ortamındaki testleri tercih ettiklerini ortaya koymaktadır.

Bu konuda Türkiye’de yapılan bazı bilimsel çalışmalar bulunmaktadır.

İstanbul’da bir firmada yapılan çalışmada, 100(yüz) kadar teknik personele şirket bilgisayar ağı üzerinden test sunulmuştur. Bu kişilerin %65’inin daha evvel İnternet üzerinde test tecrübesi olmamasına rağmen, test sonuçlarının, sınıf ortamında yapılan testlerin sonuçlarına kıyasla farklı olmadığı görülmüştür. Pilot grubun %75 gibi bir çoğunluğu ise, İnternet üzerinden test almayı tercih ettiklerini bildirmişlerdir.
Testi yürüten eğitimciler, İnternet ortamında test hazırlamanın az da olsa kendilerine zaman kazandırdığını ama bununla birlikte, testin değerlendirmesinde çok daha fazla zaman kazandırdığını ifade etmişlerdir. Elde edilen sonuçlar, İnternet ortamında ölçme ve değerlendirme işleminin, gerçek sınıf ortamında yapılan testlere göre, % 80’in üzerinde maliyet tasarrufu sağladığını ortaya koymaktadır.

Neden Ölçme ve Değerlendirme?

e-Learning uygulamalarında kişilere verilecek testler dikkatle ve özenle hazırlanmalıdır. Sadece testlerde değil, aynı özeni ve dikkati eğitim içeriklerinde kullanıcıyı yönlendirme, düşündürme ve değerlendirmede de göstermeliyiz.

İşte neden ölçme ve değerlendirme sorusuna bazı cevaplar;
  • kişilerin eğitim ile kazandıkları bilgi, yetkinlik ve gelişimlerini izlemelerini sağlamak,
  • kişilerin eğitim öncesinde ve sonrasındaki durumlarını görmek ve gelişmeyi izlemek,
  • kişilere önemli olan bilgiyi düşündürmek ve bu noktaya odaklanmalarını sağlamak,
  • eğitim içeriklerinin etkinliğini takip etmek ve sonuçlara göre eğitim içeriklerini revize etmek,
  • kişileri bilgi ve yetkinlikleri konusunda sertifikalandırmak.
e-Learning'de Ölçme ve Değerlendirme Araçları

e-Learning uygulamalarında, kişilere sunulan testler, sınavlar ve bu ölçme araçları sonrasında yapılan değerlendirmeler belirli ölçülerde Eğitim Yönetim Sistemleri (EYS) ve/veya EYS’ye entegre olarak sunulan Ölçme ve Değerlendirme Sistemi (ÖDS) yazılımları ile yapılmaktadır. Sınavlara ait sonuçlar EYS ve/veya ÖDS tarafından takip edilmekte ve gerektiğinde raporlanmaktadır.

Bununla birlikte web tabanlı eğitim içeriklerinde kişilere sunulan küçük sınavlar ve yönlendirici diğer ölçme unsurları, eğitim içerik tasarımları sırasında üretilmekte, eğitim içeriklerine entegre olarak kişilere sunulmaktadır. Söz konusu sınavların sonuçları da EYS ve/veya ÖDS tarafından takip edilmekte ve gerektiğinde raporlanmaktadır.

Ölçme ve değerlendirme sonuçlarına göre sertifikasyon, sertifika yönetimi ve kişisel gelişim takibi ve ilgili tüm raporlama işlemleri EYS ve/veya EYS ile entegre çalışan ÖDS tarafından gerçekleştirilmektedir.

e-Learning uygulamalarında kullanılan test ve sınavlarda genel olarak şu tür sorular kullanılmaktadır;

  • çoktan seçmeli sorular,
  • boşluk dokdurma şeklinde sorular,
  • doğru/yanlış soruları,
  • yorum, araştırma soruları,
  • resim veya grafik seçme soruları,
  • sürükle-bırak soruları,
  • vaka çalışması ve simülasyon soruları.

Sınavların kapsamına göre, değerlendirme aşamasında EYS ve ÖDS’lerden faydalanılacağı gibi, eğitmenlerin geleneksel yöntemlerle değerlendirmesi de gerekli olabilecektir.

Internet Ortamında Ölçme ve Değerlendirmenin Güvenilirliği

Pek çoğunuzun aklınızda, e-Learning uygulamalarında kullanılacak sınavların güvenilirliği, söz konusu sınavların sahip olacağı ağırlık ve değerlendirme sonuçlarına göre alınacak kararların doğruluğu ile ilgili soru işaretlerinin olduğunu tahmin ediyorum.

Elbette ki, sınavları alan kişilerin, bir zaman sınırlaması olmasına rağmen, ek kaynaklardan veya eğitim içeriklerinden faydalanarak soruları cevaplıyor olması mümkündür. Faka bu durum, eğitimin gerçek etkisinin hiçbir zaman bilinemeyeceği anlamına gelmemektedir. Bu noktada e-Learning uygulamalarına bir bütün olarak bakmak faydalıdır. Zira eğitim etkinliğinin ölçülmesinde tek bir araç hiçbir zaman yeterli olmamaktadır.

e-Learning modelinde eğitim etkinliğini ölçmek için kullanılacak farklı yöntemleri şöyle sıralayabiliriz;
  • İnternet ortamında yapılan sınavlar,
  • zaman zaman kişiden istenecek araştırma veya yazı tipi sınavlar,
  • düzenlenecek sınıf eğitimi veya eğitim toplantılarında yapılan değerlendirmeler,
  • kurumsal e-Learning uygulamasında yer alması önerilen sanal sınıflarda gerçekleştirilecek değerlendirmeler,
  • periyodik olarak yapılacak performans değerlendirmeleri,
  • 360 derece değerlendirmeler.
Diğer yandan İnternet ortamında uygulanan sınavların güvenilirliğini artırmak için farklı teknikleri ve opsiyonları da sürekli planlıyor ve uyguluyor olmak gerekmektedir.

Sonuç

Kurumsal e-Learning uygulamalarında, geleneksel eğitim modellerinde olduğu gibi, ölçme ve değerlendirme sistemleri, etkin birer eğitim unsuru olarak yer almakta ve kullanılmaktadır. Ölçme ve değerlendirme sistemlerinin İnternet ortamında kullanılıyor olması, kurumsal e-Learning sistemlerine eğitim etkinliği açısından önemli avantajlar sunmaktadır.

Bu arada ufak bir hatırlatma yapmak istiyorum. Unutmayınız ki, e-Learning ve kurumsal e-Learning yapılanması konusunda tüm düşüncelerinizi, tecrübelerinizi ve her tür katkılarınızı paylaşmak ve tüm sorularınızı cevaplamak için oluşturduğmuz e-Learning Postası sizlerden gelen istek ve katkılarla amacına daha kolay ulaşacaktır. Bu nedenle soru, öneri ve görüşlerinizi bekliyoruz. 

Hiç yorum yok: